Betonarme Temel ve Perde Yüzeyinde Çimento Esaslı Su Yalıtımı

Karşılaşılan problem

Kazı sırasında zemin suyu görüldü ve temel kotunun su seviyesine yakın olduğu anlaşıldı. Yapı henüz inşaat aşamasında; bodrum katın kullanılabilir hacim olarak planlanması, toprak altı kalan tüm yüzeylerde güvenilir bir su yalıtımı gerektiriyor.

Muhtemel kök neden

Burada bir arıza değil, tasarım gereği bir koruma ihtiyacı vardır. Toprakla temas eden betonarme yüzeyler, zemin nemi ve zemin suyunun sürekli etkisi altındadır. Yalıtımsız bırakılan bir temel, yapı tamamlandıktan sonra erişilemez hâle gelir; sonradan yapılacak müdahale ya kazı ya da daha zayıf bir negatif çözüm demektir. Bu nedenle doğru zaman inşaat aşamasıdır.

Keşif ve yüzey kontrolü

Zemin etüdü ve su seviyesi verileri incelenir. Drenaj çözümünün projede bulunup bulunmadığı kontrol edilir; su yalıtımı drenajın yerini tutmaz. Grobeton yüzeyinin düzgünlüğü, temel–perde birleşimindeki soğuk derz konumu ve su tutucu bant kullanılıp kullanılmadığı belirlenir. Kalıp bağı (gergi) delikleri, boru geçişleri ve topraklama çıkışları kayda alınır. Beton yüzeyde segregasyon ve boşluk olup olmadığı incelenir.

Seçilen sistem ve çözüm

Temel üst yüzeyi ve perde dış yüzeyinde çimento esaslı su yalıtımı; temel–perde birleşiminde ayrıca detay çözümü. Çimento esaslı sistemin toprak altında tercih edilme nedeni, mineral yapısı sayesinde betonla uyumlu çalışması, nemli yüzeye uygulanabilmesi ve toprak dolgu ile temas ettiğinde kimyasal olarak kararlı kalmasıdır. Sistem, drenaj ve koruma katmanı ile birlikte bütün olarak planlanır.

Yüzey hazırlığı

Beton yüzeydeki kalıp yağı, gevşek şerbet ve çapak temizlenir. Segregasyon bölgeleri ve boşluklar onarım harcı ile doldurulur. Kalıp bağı delikleri uygun tıkaç ve harçla kapatılır. Temel–perde birleşimine pah yapılır. Boru ve topraklama geçişleri detaylandırılır. Yüzey su ile doyurulur.

Uygulama aşamaları

1. Kazı güvenliği ve şev stabilitesi kontrol edilir.
2. Yüzey temizliği ve onarımı yapılır.
3. Kalıp bağı delikleri kapatılır.
4. Pah ve geçiş detayları hazırlanır.
5. Yüzey doyurulur.
6. Birinci kat uygulanır.
7. Birleşim ve geçişler takviye edilir.
8. İkinci kat dik yönde uygulanır.
9. Kürlenme sonrası koruma katmanı yerleştirilir ve dolgu yapılır.

Uygulama sırasında

Kritik detaylar ve riskler

• Temel–perde birleşimi: toprak altı kaçakların en sık kaynağıdır; su tutucu bant ve pah birlikte planlanmalıdır.
• Kalıp bağı delikleri: kapatılmadan yapılan yalıtım tam bu noktalardan delinir.
• Koruma katmanı: dolgu malzemesi yalıtımı zedeler; koruma katmanı olmadan dolgu yapılmaz.
• Drenaj: su yalıtımı drenajın yerini tutmaz; ikisi birlikte çalışır.
• Kürlenme: dolgu, kürlenme tamamlanmadan yapılmaz.
• Boru ve topraklama geçişleri: her biri ayrı detay ister.

Kontrol ve teslim ölçütleri

• Kat sayısı ve sarfiyat kontrol edilir.
• Temel–perde birleşimi, kalıp bağı noktaları ve tüm geçişler tek tek gözden geçirilir.
• Koruma katmanının eksiksiz yerleştirildiği doğrulanır.
• Dolgu öncesi fotoğraflı kayıt alınır; sonradan erişilemeyecek bir yüzeydir.
• Drenaj hattının bağlandığı kontrol edilir.
• Dolgu işlemi kontrollü yapılır.

Doğru uygulandığında beklenen sonuç

Doğru uygulandığında toprakla temas eden betonarme yüzeyler zemin suyundan ayrılır. Bodrum hacminin kullanılabilir kalması için gereken koruma, yapı tamamlanmadan ve erişim varken sağlanmış olur.

Beklenen fayda

İnşaat aşamasında yapılan toprak altı yalıtımının en büyük faydası zamanlamadır: aynı korumayı yapı tamamlandıktan sonra sağlamak çok daha zor ve pahalıdır. Doğru yapıldığında bodrum hacmi ıslaklık ve nem problemi yaşamadan kullanılabilir.

Bakım ve kullanım notu

Toprak altı yalıtım erişilemez olduğu için bakımı doğrudan yapılamaz. Bunun yerine drenaj hattının tıkanmaması, bina çevresindeki suyun yapıdan uzağa yönlendirilmesi ve bahçe sulamasının duvar dibinde birikmemesi sağlanmalıdır. Bodrumda ilerleyen yıllarda nem izi görülürse gecikmeden değerlendirilmelidir.