Lojistik Deposu Çatısında Sprey Poliüretan ile Isı Yalıtımı

Karşılaşılan problem

Depo yaz aylarında öğleden sonra çalışılamaz sıcaklığa ulaşıyor; sıcaklığa duyarlı ürünler için raf düzeni sınırlanmak zorunda kalıyor. Kışın ise ısıtma sistemi çalıştığı hâlde sıcaklık istenen seviyeye çıkmıyor ve enerji tüketimi yüksek. Personel iki mevsimde de konfor şikâyeti bildiriyor.

Muhtemel kök neden

Yalıtımsız trapez sac çatı, ısıyı iki yönde de neredeyse serbest geçirir. Yazın çatı yüzeyi güneş altında çok yüksek sıcaklığa ulaşır ve bu ısıyı doğrudan içeri aktarır; deponun geniş çatı yüzeyi bu etkiyi büyütür. Kışın ise ısıtılan hava aynı yüzeyden dışarı kaçar. Isıtma sisteminin yetersiz görünmesinin nedeni sistemin kendisi değil, ısıtılan havanın tutulamamasıdır. Deponun hacim/çatı alanı oranı yüksek olduğu için çatı, ısı kaybının ve kazancının en belirleyici yüzeyidir.

Keşif ve yüzey kontrolü

Çatı altı erişimi, aşık düzeni, sac profil derinliği ve mevcut yalıtım olup olmadığı incelenir. Aydınlatma bantları, sprinkler hattı, kablo tavaları ve havalandırma açıklıkları haritalanır. Termal kamera ile çatı yüzey sıcaklığı gün içinde ölçülür ve ısı köprüleri belirlenir. Depoda hangi bölgelerin sıcaklığa duyarlı ürün barındırdığı ve raf yüksekliği kayda alınır. Kapı açık kalma süresi ve hava kaçış noktaları değerlendirilir. Sacın pas ve delinme durumu kontrol edilir. Yangın mevzuatı açısından depo sınıfı ve gereklilikler netleştirilir.

Seçilen sistem ve çözüm

Çatı altından, aşık araları ve mahya hattı dâhil olmak üzere kapalı hücreli sprey poliüretan köpük ile ısı yalıtımı. Depolarda sprey köpüğün tercih edilme nedeni, geniş yüzeyde hızlı ilerlemesi ve profil girinti-çıkıntılarını eksiz doldurarak ısı köprüsü bırakmamasıdır. Plaka sistemlerde aşık araları ve birleşimler kaçınılmaz zayıf hat oluşturur; deponun geniş çatısında bu hatların toplamı ciddi bir kayıp demektir.

Yüzey hazırlığı

Sac yüzeydeki toz, yağ ve gevşek pas temizlenir. Paslanmış veya delinmiş bölgeler onarılır. Yüzey nemi ölçülür. Aydınlatma, sprinkler, kablo tavası ve havalandırma açıklıkları maskelenir. Raflar ve ürünler örtülür veya bölüm bölüm boşaltılır. Çalışma alanı depo operasyonundan ayrılır.

Uygulama aşamaları

1. Depo bölümlere ayrılır, operasyonla koordineli çalışma planı yapılır.
2. Yüzey temizliği ve sac onarımı tamamlanır.
3. Maskeleme ve örtme yapılır.
4. Ortam ve yüzey koşulları ölçülür.
5. Deneme paso ile yapışma kontrol edilir.
6. Köpük ince pasolar hâlinde uygulanır.
7. Aşık araları ve mahya hattı elle tamamlanır.
8. Kalınlık kontrol edilir.
9. Maskeleme kaldırılır, alan temizlenir ve bölüm teslim edilir.

Uygulama sırasında

Kritik detaylar ve riskler

• Sprinkler hattı: kesinlikle kapatılmamalıdır; yangın sisteminin işlevi korunmalıdır.
• Aydınlatma bantları: ışık geçirgen panel varsa üzeri kapatılmamalıdır.
• Kalınlık ve paso: ince ve çok pasolu uygulama esastır; tek kalın paso yapışma sorunu yaratır.
• Havalandırma: uygulama sırasında ve sonrasında zorlanmış havalandırma gerekir.
• Yangın mevzuatı: depo sınıfına göre açıkta kalan yalıtım yüzeyi için koruyucu katman gerekliliği önceden değerlendirilmelidir.
• Operasyon koordinasyonu: bölüm bölüm çalışma planlanmazsa depo durur; ek yerleri planlı bırakılmalıdır.

Kontrol ve teslim ölçütleri

• Kalınlık birden çok noktadan ölçülür ve kayda alınır.
• Aşık araları ve mahya hattında atlanmış bölge kalmadığı kontrol edilir.
• Sprinkler ve aydınlatmanın açık olduğu doğrulanır.
• Havalandırma açıklıkları kontrol edilir.
• Sıcak bir günde ve soğuk bir günde iç sıcaklık yeniden ölçülür.
• Alan temizliği tamamlanır, bölüm operasyona iade edilir.

Doğru uygulandığında beklenen sonuç

Doğru uygulandığında çatı üzerinden gerçekleşen ısı geçişi belirgin biçimde yavaşlar. Yaz aylarında çatı altındaki sıcaklık artışı sınırlanır, kışın ısıtılan hava daha uzun süre tutulur ve ısıtma sisteminin çalışma süresi kısalır.

Beklenen fayda

Depolarda çatı yalıtımının faydası üç başlıkta toplanır: çalışma koşullarının iyileşmesi, sıcaklığa duyarlı ürünler için kullanılabilir alanın genişlemesi ve enerji tüketiminin düşmesi. Sağlanacak tasarruf; depo hacmi, mevcut ısıtma-soğutma sistemi, kapı kullanım sıklığı ve uygulanan kalınlığa göre değişir. Ölçüm yapılmadan bir yüzde belirtilmez.

Bakım ve kullanım notu

Yılda bir kez çatı altı gözle kontrol edilmelidir. Depoya yeni raf sistemi, askı veya tesisat montajı yapılacaksa yalıtım katmanı delinmemeli, delinen noktalar aynı sistemle onarılmalıdır. Havalandırma açıklıkları kapatılmamalıdır. Sprinkler bakımlarında yalıtım yüzeyine dikkat edilmelidir.